به گزارش روابط عمومي ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري استان يزد معماري كهن ترين هنر زنده بشريت است كه از بدو شكل گيري تمدن هاي بشري در قالبها و اشكال مختلف با او همراه و با تحولات زندگي وي متحول شده است . اين بناها در سير تحولي خود از كاربري و عملكردهاي مختلف برخوردار شده اند و همگام با اين تحول در نيازها و باورها و عقايد جامعه سازنده شكل ، فرم و حجم و تزئينات متفاوتي به خود ديده اند و بافت هاي تاريخي را به وجود آورده اند .

آقاي سيفي مدير كل ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري با اشاره به اينكه بافت هاي تاريخي شهرها ، گنجينه هاي گرانبهايي از تاريخ فرهنگ هر كشوري را در خود دارند گفت:. فضاها و بناهاي تاريخي نتيجه طرز تفكر و جهان بيني آحاد آن جامعه را به نمايش مي گذارند و از اين رو يك روند منطقي در جهت تكامل و توسعه ، نگرش ، ابزار و مفاهيم مورد نياز را سخاوتمندانه در اختيار نسل هاي بعد از خود قرار مي دهند . مطالعه و احياء مراكز تاريخي شهرها و به عبارتي احياي بافت تاريخي كه نياز جدي و ملموس به آن ، امروز آنرا به عنوان امري محتوم ، مورد توجه علاقمندان و مسئولان قرار داده است و مي طلبد كه مسئولين همتي در حفظ و حراست آن داشته باشند و شهر يزد در ميان شهرهاي تاريخي ايران با بيش از 700 هكتار وسعت بافت تاريخي خود ، جايگاه ويژه اي را داراست ، سلامت نسبي كالبد بافت تاريخي يزد ، علاوه بر ويژگي پيشين بر اين جايگاه خاص صحه مي گذارد . همچنين با وجود ركود نسبي بر تحرك اجتماعي ، اما هنوز زمينه هاي اصيل ، زنده و پويايي فراواني در تعامل بين شهروندان با يكديگر و با بافت تاريخي وجود دارد .

سيفي با اعلام اين مطلب كه بافت تاريخي يزد همواره در برنامه ريزي و طراحي شهر مورد توجه بوده است افزود: اقداماتي كه از زمان توجه به بافت تاريخي در ايران صورت گرفته ، يزد را پيشتاز اين گرايش معرفي مي كند . تهيه طرح تفصيلي با توجهات و دقت هاي متناسب با ارزش فرهنگي و تاريخي بافت ، اگرچه توانسته تا حدودي از تخريب گسترده و سريع آن جلوگيري به عمل آورد و سازوكاري طراحانه را براي حيات مجدد آن در نظر گيرد . اما كمبود پشتوانه هاي حقوقي و مديريتي در مقياس ملي براي حفاظت و احياي آن همواره بافت قديم را در معرض تهديد و تغيير سياست روبرو نموده است . ثبت بافت قديم در فهرست آثار ملي به شماره ثبت 15000 ( 16/12/84 ) فرصتي است كه مسئولين در مقياس ملي از منظر و چشم انداز ديگري به آن توجه كنند .

سيفي گفت: بافت هاي تاريخي و سنتي ما روزگاري مأوا و محيطي امن توأم با آسايش و رفاه مردمي بود كه در آن ساليان متمادي زندگي كرده� و با توجه به فرهنگ ، معيشت و تكنولوژي آن دوران جوابگوي نيازهاي اساسي آنها بوده و از يك نظم ارگانيك برخوردار بوده است در متون مختلف مي بينيم كه از بافت هاي قديمي به عنوان پيري با كوله باري از تجارب و اصالت ياد شده كه اگرچه هم اكنون توان فعاليت و يا كارائي كامل را در جواب گويي به نيازهاي مدرن امروزي ندارد ولي استاد با تجربه اي است كه مي تواند ارزشهاي نهفته در خود را براي گردشگران و نسل هاي جوان امروزي بازگو كند و بافت تاريخي يزد نمونه زنده و پويايي اين گونه بافت‌هاي پندآموز است.

سيفي افزود: محيط هاي شكل گرفته قديمي انعكاسي از جامعه اند كه مفهوم معني دار بودن را به معني صحيح كلمه در خود دارند . مفاهيمي همچون هويت ، خوانايي ، نماياني ، سازگاري و بسياري از مفاهيم ديگر از ويژگيهاي اصيل بافت تاريخي يزد مي باشد .

سيفي با اشاره به اينكه بافت‌هاي تاريخي كانون و هسته شهرها هستند، افزود: حيات بافت‌ها طي سده هاي گذشته پايه بسياري از آداب و رسوم و حتي فرهنگ موجود و نيز رونق اقتصادي شهر و منطقه بوده است.فضاهاي شهري تاريخي قبل از همه وظيفه دارند تاريخ، هويت عيني و ذهني شهر را حفظ كنند و در زندگي جاري سازند. پاسدار همه خاطره‌ها و يادمان‌ها بوده و از اين رو بايد فعاليت‌هايي را در كالبد خود جاي دهند كه با هدف ياد شده انطباق يابدچنين فضاهايي با توسعه فعاليت‌ها و فضاهاي گردشگري در حفظ بناها و عناصر تاريخي خود موفق مي‌شوند و حضور روز و شب شهروندان و گردشگران را امكان‌پذير مي‌سازند.ودر چنين فضاهايي زمينه‌ساز رشد صنعت گردشگري و جلب گردشگران داخلي و خارجي است.

سيفي گفت: اقتصاد مركز تاريخي شهر با صنعت و فعاليت‌هاي گردشگري شكل مي‌گيرد و حياتي تازه مي يابد.. اقتصاد پايدار با تاكيد بر گردشگري در مراكز تاريخي مي‌تواند منشا بهره‌برداري اقتصادي فراواني از اين مراكز شود که اين موضوع خود بهانه‌اي براي تجديد حيات مراكز تاريخي و موجب بازگردانده شدن كاركردهاي فاخر و برتر با توجه به ظرفيت‌هاي اين فضاها به آنها مي باشد.

سيفي با بيان اينكه در زمان معاصر با شناخت عوامل اصلي تخريب بافت‌هاي با ارزش تاريخي و سازگاري واژگان نوين طراحي معماري با زبان كهن معماري بومي مي‌توان در جهت بهبود محيط شهري و جهت‌هاي توسعه آتي آن نقش‌آفرين بود. فلسفه احيا و دوباره‌سازي اندام‌هاي صدمه‌ديده و فرسوده بافتهاي تاريخي، ريشه در همين جايگاه دارد و به نظر مي‌رسد يكي از موثرترين راهكارها در احيا دوباره بافت‌هاي تاريخي،‌ ايجاد فعاليتهاي مجدد در اين مناطق با توجه به توانايي‌هاي فيزيكي و كالبدي آنهاست. ايجاد محوررهاي گردشگري مي تواند بعنوان يکي از روشهاي احياي فضاهاي تاريخي شهري و جذب توريست مورد استفاده قرار گيرد. محورهاي گردشگري در صورت دارا بودن ارزش‌ها و ويژگي‌هاي ياد شده مي‌تواند بافت پيراموني خود را متحول كند.

سيفي با بيان اينكه ايجاد فعاليت‌هاي تجاري در محور توريستي به نحوي كه مورد توجه گردشگران باشد، اقتصاد محله را متحول مي‌كند و با تغيير كاربري بناهاي با ارزش به عنوان محل‌هاي استراحت مانند هتل و رستوران نيز در اين موضوع موثر است افزود: طراحي مسيرهاي پياده گردشگري با هدف حفاظت از بافت و رونق بخشيدن به صنعت گردشگري يكي از مهم‌ترين اقدامات براي باز زنده‌سازي اين بافت‌ها به شمار مي‌رود. زيرا از آن جا كه نتايج مثبت اين اقدام از سوي ساكنان و بهره‌برداران اين مناطق، درك مي‌شود مي‌تواند مداخله و مشاركت آگاهانه آنها را براي بهسازي و اصلاح بافت برانگيزد.

از ديدگاه سيفي، اهميت و ارزش اين بافت‌هاي كهن چنان است كه هم اكنون و با محدودترين امكانات ضروري، توانسته‌اند بسياري از گردشگران را به خود جذب كند. بنابراين ساماندهي و احياي بافتهاي كهن شهري با استفاده از پياده‌ راه‌ها علاوه بر تحقق هدف حفاظتي اين بافت‌ها به دليل ارتقاي كيفي فضاهاي مربوطه و تجهيز مناسب آنها نه تنها نيازهاي ساكنان به فضاهاي مطلوب شهري براي زندگي جاري را تامين مي‌كند، بلكه چرخ‌هاي توسعه گردشگري در اين بافت را فعال مي‌كند و اين امر نه تنها موجب افزايش هويت اجتماعي و فرهنگي مجموعه بافت مي‌شود، بلكه راهكارهاي موثر و تجربه شده براي ايجاد و بازتوليد عرصه‌هاي عمومي و هويت از دست رفته و خاطرات زدوده شده از بافت‌هاي تاريخي شهرمان است و اين تحقق نمي يابد مگر با حمايت كليه دستگاهها، نهادها و متوليان امر.